حیدر حب الله

ترجمه: سعید نورا

سوال[1]: آیا آیه قرآنی: ﴿وَقُل رَّبِّ زِدْنِي عِلْمًا﴾،  با این حدیث منسوب به حضرت علی علیه السلام: «اگر پرده[غیب] از برابر من برداشته شود هیچ یقینی به من افزوده نخواهد شد» منافات ندارد؟

پاسخ: به نظر من بین این دو متن هیچ تناقضی وجود ندارد. زیرا یقینی که حدیث از آن سخن می‌گوید همان چیزی است که از نظر لغوی در مقابل با شک و شبهه است و معنای این سخن این است که این کسی که به یک امر پوشیده و پنهان یقین دارد وقتی که پرده غیب از جلوی وی کنار رود یقین او بیشتر و قوی تر نخواهد بشد. این بدان معناست که یقین او محکم و قوی است، بنابراین وقتی قیامت برپاخیزد ایمان او بیشتر نمی شود. زیرا ایمانی عمیق، شدید و بسیار قوی است.

اما آنچه در آیه شریفه آمده است، افزایش علم است، یعنی علم جدیدی به دست می‌آورد، پس علم او با زیاد شدن آن چیزی که می‌داند، افزایش می‌یابد مثلاً وی می داند که زید در خانه است ولی نمی داند که عمرو نیز همراه اوست پس می خواهد که تصویر برای او کامل شود، درنتیجه علم او به افرادی که در خانه هستند افزایش پیدا می کند. به طور مختصر و اصطلاحی: آیه را می توان در سیاق زیادت کمی علم فهمید در حالی که حدیث ظهور در زیادت کیفی دارد دقیقاً مثل اختلاف بین فراوانی و شدت.

_________________________

[1] حیدر حب الله، إضاءات فی الفکر والدین والاجتماع 1: سوال 283.