حیدر حب الله

ترجمه: سعید نورا

سؤال[1]: جناب شیخ حیدر حب الله، سلام علیکم، با برخی از افکار شما آشنایی پیدا کردم و معتقدم جامعه امروز ما نیازمند این افکار است و الآن وقتی این سایت شما را بازدید کردم بر علمیت شما آگاهی یافتم و دوست دارم دیدگاه شما را نسبت به عمامه و معمم شدن طلاب علوم دینی بدانم. ممکن است این سوالم شخصی باشد پس اگر دوست داشتید لطف کنید پاسخ دهید. آیا معتقد هستید که معمم نشدن در این دوران برای هدایت جامعه بهتر است؟ امیدوارم به خاطر این سوال ناراحت نشده باشید. من خود طلبه ی حوزه علمیه هستم و این سؤال به ذهنم رسید تا از شما بپرسم.

پاسخ: از ارتباط شما متشکرم و هیچ احراج یا اذیتی در سوال شما نیست. بنده معتقدم که مسأله ی گذاشتن عمامه برای علمای دین و طلاب علوم دینی از لحاظ قاعده ی کلی هیچ محذور یا مشکلی در آن نیست. از نگاه بنده شایسته نیست که نسبت به این موضوع عقده ای داشته باشیم آن طور که برخی انجام می دهند. اما ضروت گذاشتن عمامه از نیاز واقعی با توجه به طبیعت عمل طالب و عالم ناشی می شود اگر طبیعت فعالیت های او با توجه به تاثیر آن در جامعه مستلزم قرار دادن عمامه باشد و با محافظت بر تمام مستلزمات شرعی و اخلاقی که در رأس آن ها عدم احساس به برتری طبقاتی است موجب موفقیت عمل او شود در این صورت چه مانعی از گذاشتن عمامه و تقدیم یک نمونه صالح از علمای دین در علم و عمل وجود خواهد داشت.

عمامه یک وسیله و ابزار است و هدف نیست این که طالب علم آن را یک هدف فی نفسه درنظر می گیرد نادرست است اگر مستلزمات دعوت به سوی خداوند متعال با توجه به زمان و مکان مقتضی آن باشد در این صورت مشکلی در آن نیست بلکه در این حالت قراردادن آن رجحان خواهد داشت بلکه در بسیاری از موارد ضروری خواهد بود.

اما اگر شخصی در نتیجه تشخیص خود مبنی بر این که طبیعت عمل دینی و علمی او مستلزم گذاشتن عمامه نیست در این صورت شایسته نیست که با نگاه منفی با این موضوع برخورد کرد که گویی گذاشن عمامه یک واجب شرعی است یا نگذاشتن آن دلیل بر آن است که این شخص، افراد معمم را یا حوزه علمیه را العیاذ بالله تحقیر می کند. ما مجاز نیستیم که بدون دلیل و بینه مردم را متهم کنیم.

 ________________________

[1] حیدر حب الله، إضاءات فی الفکر والدین والاجتماع 1: سوال 234.